Din özgürlüğü devletlerarası hukukun bir parçasıdır

Minare yasağı, Avrupa Adalet Divanı tarafından görüşülebilir

Aralık 2009'da "Minare yapımına karşı" halk girişiminin kabul edilmesinden sonra, Aşağı Saksonya Yeşiller Meclis Grubu Başkanı Stefan Wenzel, bu kararın İsviçre anayasa mahkemesi tarafından kontrol edilip edilmeyeceğini öğrenmek üzere İsviçre Konfederasyonu'na başvuruda bulundu. Anayasal ve insan haklarının bir halk girişimi tarafından kaldırlamayacağını söyleyen Stefan Wenzel, "Din özgürlüğü hiç şüphesiz temel insan haklarının parçasıdır. Bu konuda genel olarak özellikle ülkedeki azınlıkların korunması da hedefleniyor. Birleşmiş Milletler'in İnsan Hakları Evrensel Beyyannamesi'nin kabulü, İkinci Dünya Savaşı'ndaki yaşananlar ve bir dini azınlığın haklarının Nazi'ler tarafından tamamen ellerinden alınmasından sonra gerçekleşmiştir. Bana göre, bu noktanın gerisine düşülmemeli." dedi.

İsvişre Adalet Bakanlığı şubat ayında Stefan Wenzel göndermiş olduğu cevap yazısında meclisin, halk girişimini uluslararası hukuk doğrultusundaki "mutlak yükümlülükleri" ihlal etmesi durumunda iptal edebileceği belirtiliyor. Yazı şöyle devam ediyor; "'Minare yapımına karşı' adı altında yürütülen halk girişimiyle iligli federal konseyin (Bundesrat) meclise (Parlament) göndermiş olduğu bildiride, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 9'uncu maddesinde ve Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözlesmesi'nin (MSHUS) 18'inci maddesindeki din özgürlüğü ilkesinin ve AİHS'nin 14'üncü ve MSHUS'nin 2'inci maddesindeki ayrımcılık yasağının delindiği ve böylece uluslararası hukuk yükümlülüklerinin ihlal edildiği kararına varmıştır. Ancak sadece minarelere yönelik konulan inşaat yasağının, ibadeti veya ibadethane inşaatını (örnek olarak cami yapımını) kısıtlamadığı ve sözkonusu temel haklarının mutlak şekilde geçerli olan özüne dokunmadığı için mutlak uluslararası hukukun ihlal etmediğini beyan etmiştir." Meclis bu çizgi doğrultusunda girişimi geçerli kabul etmiştir ancak seçmen ve kantonlara girişimi reddetmeyi önermiştir. Bakanlığın vermiş olduğu bilgiye göre, sadece kanton girişimlerinin mahkeme tarafından görüşülebilmesi sebebiyle, "Minare yapımına karşı" isimli girişimin anayasaya uygun olup olmadığını denetlemek henüz mümkün değil. Ancak yine Bakanlığın vermiş olduğu bilgi doğrultusunda, federal mahkemenin somut uygulamayla ilgili vermiş karardan dolayı mağdur olan kişilerin, bu kararı Strasburg'daki Avrupa Adalet Divanı'na taşımaları mümkündür.