Soru Önergesi: Eyalet Hükümeti, Müslümanlar tarafından kabul görmeyen bir İslam İlahiyat Fakültesi kurmayı mı hedefliyor?

Alman üniversitelerinde henüz İslam İlahiyatı Enstitüleri bulunmamaktadır. Bu durum Hristiyanlardan sonra Almanya'daki en büyük dini topluluk için kabul edilir bir durum değildir. Bilim Konseyi, bu sebepten dolayı Alman Devlet üniversitelerinde İslam İlahiyatı Fakültelerinin kurulmasını tavsiye etti. Dini toplulukların anayasal özerklik ve katılım haklarından doğan kurumsal şartlar gereği Bilim Konseyi, üniversitelerde ilahiyat konularında uzman danışma kurullarının kurulmasını öneriyor. Bu danışma kurullarının, ilahiyat derslerinin tasarlanması, değiştirilmesi ve kaldırılmasında ve bilimsel alanda çalışacak kişilerin işe alınmasında söz hakkına sahip olmaları öngörülüyor.

İşe almalardaki söz hakkı, bilimsel veya eğitimsel liyakat konusunu değil, sadece üniversite tarafından seçilmiş olan kişilere dini hususlar açısından itiraz değerlendirmesini kapsayacak. Danışma kurulunda, Müslüman derneklerinin, İslam din adamlarının ve kamuoyu tarafından kabul görmüş Müslümanların yer alması öngörülüyor. İslam İlahiyatı Enstitülerin kuruluşu ek parasal kaynaklar gerektiriyor.

Almanya'daki ilk üniversitelerden biri olarak Osnabrück Üniversitesi'nin bir İslam İlahiyatı Fakültesi kurması planlanmaktadır. Haziran 2009'da Neue Osnabrücker Zeitung gazetesinde yayımlanan bir habere göre, yılda 50 ile 80 imam yetiştirebilecek 4 veya 5 fakülte düşünülmektedir. Mezunlar, eğitimleri sonrasında cami cemaatlerine namaz kıldırabilecekler ve camilerde görevli olarak bulunabilecekler. Bachelor olarak düzenlenecek olacak İslam İlahiyatı Fakültesi'nin açılışı en erken 2012'te olacaktır. Kısa vadeli olarak imam eğitiminin, yabancı imamlar için ek eğitim programı olarak ve özellikle Alman dil bilgisi verecek şekilde 2010/2011 kış döneminde başlaması düşünülüyor.

İmamların yetiştirilmesi, Almanya'daki Müslüman toplulukların gelişimi için büyük önem taşımaktadır. Almanya'da yetişmiş imamların cami derneklerinde kabul görmeleri için, Müslüman derneklerinin tüm eğitimle ilgili alanlara büyük çapta dahil olmaları gerekmektedir. Bu doğrultuda Müslüman toplulukları, çeşitliliği süreçlerin içerisinde yer almalıdır.

Eyalet hükümetine soruyoruz;

1. Hangi Müslüman örgütler ne şekilde Osnabrück'deki ilayhiyat enstitüsünün – özellikle de Bilim Konseyi'nin İslam araştırmaları için önermiş olduğu danışma kurulunun – kuruluşunda ve devamında dahil olacaktır?
2. Gelecek 5 yılda Osnabrück Üniversitesi, İslam İlahiyatı Enstitüsü kurmak için eyalet bütçesinden ne gibi ek finansman alacak?
3. Üniversite ve Aşağı Saksonya eyaleti arasındaki hedef ve verim anlaşması bu durumda ne şekilde değiştirilecek?

Filiz Polat                                          Helge Limburg

 

Bilim ve Kültür Bakanlığı'nın cevabı;

1'inci soruyla ilgili;

02.10.2007 tarihli eyalet hükümeti bakanlar kurulu kararıyla, 2007/08 kış döneminde "İslam din pedagojisi" ilk ve orta okullarda (Grundschule, Hauptschule) ve liselerde (Realschule) öğretmenlik için master (yüksek lisans) bölümü olarak Osnabrück Üniversitesi'nde başlatılmıştır. Osnabrück Üniversitesi'ndeki bölümün konsepti, Eğitim ve Kültür Bakanlığının, Bilim ve Kültür Bakanlığının, Eyalet Başbakanlığının ve "İslam din pedagojisi" Yuvarlak Masasının katılımıyla bakanlıklar arası çalışma tabanında görüşüldü. Müslümanlar tarafından da master bölümünün şekillendirilmesinde geniş onay almak üzere Kültür ve Eğitim Bakanlığı ve Kültür ve Bilim ve Kültür Bakanlığı, Aşağı Saksonya'daki en önemli Müslüman temsilcilerini "Yuvarlak Masa"ya davet ettiler. Bu yöntem, başarılı oldu ve güvenli bir birlikteliğe sebep oldu.

Bilim Konseyi'nin 29.01.2010 tarihli teolojilerin ve dinle ilgili bilimlerin geliştirilmesiyle ilgili tavsiyesinde, Aşağı Saksonya'daki bu birlikteliğin altı çiziliyor ve "pragmatik ve örnek olarak İslam din dersi denemesi için Aşağı Saksonya'da kurulan yuvarlak masada da görüldüğü gibi, münferit olaylarda gelişen ortak çalışmadan kaynaklanan katılımın başarılı olduğu" belirtiliyor.

Bu sıkı ortak çalışma, Osnabrück Üniversitesi'ndeki imam ve manevi tedaviciler (Seelsorger) ek eğitim programında ve orta vadede kurulacak olan ve imam eğitiminin verileceği ayrı bachelor bölümünde de sürecektir.

Üniversitenin de katıldığı bakanlararası çalışma grubu, geçmiş aylarda iki kez ayrıntılı şekilde Müslüman örgüt ve derneklerle görüştü; Aşağı Saksonya'daki Müslümanlar teşkilatı olan Aşağı Saksonya Şura, Diyanet İşleri Türk İslam Birliği DİTİB, Türk Başkonsolosluğu'nun Din Ataşesi, İslam Kültür Merkezleri Birliği VİKZ, Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi (Zentralrat der Muslime in Deutschland), Almanya'daki Şii Cemaatlerin İslam Birliği İGS ve İslam Birliği ile.

Etkinliklerin mantıklı şekilde kurumsallaşarak (örnek olarak, danışma kurulu, enstitü ve benzeri şekilde) sağlam zemine oturtulup oturtulmayacağı, vakti geldiğinde görüşülecektir. Bunun dışında üstte berlirtildiği gibi, Müslüman örgüt ve derneklerle güven dolu ortak çalışmamız tüm gelecek adımlarda sürecektir. Soru önergesinin başlığı bu sebepten dolayı dayanaksızdır.

2'inci soruyla ilgili;

Osnabrück Üniversitesi'nde kurulacak olan İslam İlahiyatı Fakültesi'nin konsepti, bununla ilgili son çalışmaları yapabilmek amacıyla Bilim Konseyi'nin tavsiyesinin beklenmesinden dolayı henüz bulunmamaktadır. Bundan dolayı, eyalet bütçesinde şu anda İslam İlahiyatı Enstitüsü için finansman ayrılmamıştır.

3'üncü soruyla ilgili;

Üniversite bölümlerin kuruluşu, Aşağı Saksonya Yüksek Okullar Kanunu'nun 1 (3) paragrafına göre bir hedef anlaşmasında belirtilmek durumundadır. İmam eğitimi için ayrı bir bachelor bölümü geliştirilip kuruluş aşamasına geldiğinde, bu program üniversite ve eyalet arasındaki bir hedef anlaşmasına dahil edilecektir.